„Racjonalna fitoterapia – stan obecny i kierunki rozwoju. Medyczna marihuana – za i przeciw” – Wrocław, 12 września 2025 r.
Jako fitoterapeutka, właścicielka Centrum Medycyny Naturalnej i nauczycielka w Zespole Szkół Medycznych w Brzegu miałam ogromną przyjemność wziąć udział w konferencji naukowej organizowanej przez Sekcję Fitoterapii Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Za zaproszenie serdecznie dziękuję moim wspaniałym i inspirującym wykładowczyniom z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu:
- dr hab. n. farm. Joannie Nawrot (Katedra i Zakład Kosmetologii i Terapii Chorób Skóry)
- dr Elżbiecie Hołdernej-Kędzi (Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich – Państwowy Instytut Badawczy).
Konferencja była podzielona na trzy sesje tematyczne:
- Fitoterapia w Polsce – możliwości i ograniczenia
- Medyczna marihuana
- Kierunki rozwoju fitoterapii
Prawdę mówiąc … jechałam na nią z pewną dozą sceptycyzmu – szczególnie wobec coraz głośniejszych medialnych dyskusji dotyczących zielarstwa i prawnego usankcjonowania zawodu fitoterapeuty. Jednak treść wykładów i poziom merytoryczny spotkania sprawiły, że wróciłam z nadzieją i optymizmem.
Sesja 1: Fitoterapia w Polsce – możliwości i ograniczenia
Wystąpienie prof. dr hab. Małgorzaty Sznitowskiej (Gdański Uniwersytet Medyczny) pt. „Nowoczesne postacie leków w fitoterapii” otworzyło konferencję. Profesor mówiła o nowych formach podawania leków ziołowych: tabletkach i kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu, twardych kapsułkach z perełkami czy rozpuszczalnych herbatach ziołowych. Najbardziej poruszyło mnie jednak zwrócenie uwagi na pojęcie nanotoksykologii – w kontrze do zachwytów nad nanotechnologią, o zagrożeniach związanych z jej stosowaniem mówi się wciąż zdecydowanie za mało.
Kolejny wykład, „Fitoterapia cukrzycy – realne wsparcie czy udany marketing”, prof. dr hab. Agnieszki Galanty (Uniwersytet Jagielloński), wprowadził uczestników w świat roślin stosowanych w terapii cukrzycy. Profesor omówiła skuteczność morwy białej, gurmaru, berberyny, cynamonowca i kozieradki, jasno wskazując, które z nich zasługują na „zielone światło”, a które na żółte czy czerwone.
Dr hab. n. farm. Joanna Nawrot (UM w Poznaniu) zaprezentowała wykład „Fitoterapia menopauzy i BPH”, skupiając się na takich roślinach jak pluskwica groniasta, palma sabalowa, śliwa afrykańska, pokrzywa, dynia czy wierzbówka.
Prof. dr hab. Renata Ochocka (GUMed) w wystąpieniu „Olejki eteryczne – stosowanie i badania kliniczne”przedstawiła aktualny stan badań nad olejkami. Choć wielu uczestników spodziewało się podjęcia tematu bergamotki, to … lawenda i jej udokumentowane działanie na układ nerwowy pozostaje niekwestionowaną liderką badań klinicznych.
Sesja 2: Medyczna marihuana
W tej części wystąpili:
- prof. dr hab. n. farm. Przemysław Mikołajczak (UM w Poznaniu) – „Marihuana lecznicza – za i przeciw”
- dr inż. Przemysław Baraniecki (IWNiRZ PIB w Poznaniu) – „Uprawa konopi na CBD”
- mgr farm. Ewelina Gołębiowska (UM we Wrocławiu) – „Recepturowe postacie leku na bazie surowca farmaceutycznego Cannabis flos”
Jako entuzjastka prozdrowotnego potencjału tej rośliny i osoba od lat związana z konopiami … nie potrafię być tu w pełni obiektywna. Wciąż mam jednak wrażenie, że polityczne decyzje mocno zaszkodziły tej roślinie, a naukowcy wciąż ostrożnie stawiają kolejne kroki, mimo rosnącego zainteresowania pacjentów i rosnącej ilości solidnych dowodów naukowych.
Sesja 3: Kierunki rozwoju fitoterapii
Ta część konferencji dała mi najwięcej nadziei.
Prof. dr hab. Marcin Ożarowski (IWNiRZ PIB w Poznaniu) w wykładzie „Perspektywiczne kierunki rozwojowe dla leków roślinnych w terapii chorób układu nerwowego” zwrócił uwagę na konieczność aktualizacji monografii niektórych roślin – m.in. kozłka lekarskiego, passiflory i różeńca górskiego.
Dr Anna Michalak (Curtis Health Caps S.A.) przedstawiła dane, które były prawdziwym „deserem” konferencji. Wynika z nich m.in., że:
- 80% ludzi na świecie korzysta z preparatów roślinnych jako elementu podstawowej opieki zdrowotnej,
- do 2034 roku trend ten będzie rósł dynamicznie,
- od 2073 roku liczba osób 65+ przewyższy liczbę dzieci poniżej 15. roku życia,
- coraz więcej konsumentów (obecnie 94%) uznaje zdrowie psychiczne za kluczowy element dobrostanu,
- rośnie zainteresowanie Tradycyjną Medycyną Chińską, Ajurwedą oraz cyfryzacją zdrowia (aplikacje, social media, influencerzy).
Na zakończenie prof. Renata Ochocka w wystąpieniu „Fitoterapia – umiejętność zawodowa lekarzy?” podkreśliła wagę certyfikowanych szkoleń dla lekarzy, które mogą zwiększyć kompetencje w zakresie racjonalnej fitoterapii.
Moje Refleksje
Konferencja pokazała, że zainteresowanie zielarstwem i fitoterapią rośnie na całym świecie. Największe firmy farmaceutyczne już inwestują w leki roślinne, dostrzegając potrzeby pacjentów i potencjał rynkowy. Niestety w Polsce – zamiast tworzyć przejrzyste regulacje dotyczące suplementów diety i zawodu fitoterapeuty – wciąż obserwujemy próby hamowania trendu, który jest już jednak … nie do zatrzymania.
Jako praktyk i nauczycielka widzę jednak coraz więcej lekarzy i farmaceutów otwartych na współpracę i rozwój fitoterapii. To daje nadzieję, że – mimo trudności – zielona strona medycyny będzie się dalej rozwijać.
Z miłości do dzikości,
Monika Kolanowska
